MCCB vs MCB: เลือกเบรกเกอร์แบบไหนดีกว่าสำหรับงานไฟฟ้าอาคาร

December 15, 2025

ระบบไฟฟ้าที่ปลอดภัยคือหัวใจสำคัญของทุกอาคาร ไม่ว่าจะเป็นบ้านพักอาศัย สำนักงานขนาดเล็ก หรือโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ อุปกรณ์ที่ทำหน้าที่เสมือนยามเฝ้าระวังภัยอันตรายจากไฟฟ้าลัดวงจรและไฟฟ้าเกินก็คือ เซอร์กิตเบรกเกอร์ หรือที่เราเรียกกันติดปากว่า เบรกเกอร์ไฟฟ้า นั่นเอง แต่เมื่อถึงเวลาต้องเลือกซื้อหรือออกแบบระบบไฟฟ้า หลายคนมักสับสนระหว่างอุปกรณ์สองชนิดที่มีชื่อคล้ายกันอย่าง MCB และ MCCB ว่ามีความแตกต่างกันอย่างไร และควรเลือกใช้แบบไหนถึงจะเหมาะสมที่สุด

การเลือกเบรกเกอร์ผิดประเภทไม่เพียงแต่ทำให้ระบบทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ แต่อาจนำไปสู่ปัญหา เบรกเกอร์ทริป บ่อยครั้ง หรือร้ายแรงถึงขั้น เบรกเกอร์ไหม้ ได้ บทความนี้จะพาไปเจาะลึกความแตกต่างและการใช้งานที่ถูกต้อง เพื่อให้ระบบไฟฟ้าในอาคารมีความเสถียรและปลอดภัยสูงสุดตาม มาตรฐานการติดตั้งระบบไฟฟ้า

ทำความรู้จัก MCB และ MCCB คืออะไร

ก่อนจะไปถึงการตัดสินใจเลือกใช้งาน ต้องทำความเข้าใจนิยามของอุปกรณ์ทั้งสองชนิดนี้เสียก่อน เริ่มต้นที่ Miniature Circuit Breaker หรือเรียกสั้นๆ ว่า MCB คือ เบรกเกอร์ขนาดเล็กหรือลูกย่อยที่เรามักเห็นกันทั่วไปตามบ้านพักอาศัย ติดตั้งอยู่ในตู้คอนซูเมอร์ unit หรือ ตู้โหลดเซ็นเตอร์ หน้าที่หลักคือตัดวงจรเมื่อเกิดกระแสไฟฟ้าเกินหรือลัดวงจร โดยทั่วไปจะรองรับกระแสไฟฟ้าได้ไม่สูงมากนัก (ส่วนใหญ่ไม่เกิน 100 แอมป์)

ในขณะที่ Molded Case Circuit Breaker หรือ MCCB คือ เบรกเกอร์ที่มีโครงสร้างภายนอกห่อหุ้มด้วยวัสดุฉนวนชนิดพิเศษ (Molded Case) ที่มีความแข็งแรงทนทานสูง ออกแบบมาเพื่อรองรับกระแสไฟฟ้าที่สูงกว่า MCB มาก โดยสามารถรองรับได้ตั้งแต่หลักร้อยไปจนถึงหลักพันแอมป์ ทำให้ MCCB เป็นอุปกรณ์ที่นิยมใช้ในงานระบบไฟฟ้าขนาดใหญ่ อาคารพาณิชย์ หรือโรงงานอุตสาหกรรม เพื่อทำหน้าที่เป็นเมนเบรกเกอร์ในการป้องกันระบบไฟฟ้าทั้งระบบ

ความแตกต่างหลักระหว่าง MCB และ MCCB

แม้ทั้งคู่จะเป็นอุปกรณ์ตัดวงจรเหมือนกัน แต่มีความแตกต่างที่สำคัญหลายประการที่ผู้ดูแลระบบไฟฟ้าต้องรู้จาก คู่มือเซอร์กิตเบรกเกอร์ ดังนี้:

พิกัดกระแส (Current Rating) นี่คือความแตกต่างที่ชัดเจนที่สุด MCB มักมีขนาดกระแสใช้งานไม่เกิน 63-100 แอมป์ เหมาะกับวงจรย่อย ในขณะที่ MCCB สามารถรองรับกระแสได้สูงมาก ตั้งแต่ 10-2,500 แอมป์ หรือมากกว่านั้น ซึ่งรองรับโหลดไฟฟ้าขนาดใหญ่ได้ดีกว่า
ค่าทนกระแสลัดวงจร (Interrupting Capacity - IC) ค่านี้บ่งบอกถึงความสามารถในการตัดวงจรเมื่อเกิดการลัดวงจรอย่างรุนแรง MCCB จะมีค่า kA ที่สูงกว่า MCB มาก (อาจสูงถึง 100kA) ทำให้ทนต่อแรงดันและกระแสกระชากได้ดีกว่า
การปรับตั้งค่า (Adjustability) โดยทั่วไป MCB จะถูกตั้งค่ามาตายตัวจากโรงงาน ไม่สามารถปรับแต่งได้ แต่สำหรับ MCCB รุ่นมาตรฐานขึ้นไป จะสามารถปรับ ค่า ir ของเบรกเกอร์ (Long Time Pickup Current) หรือค่ากระแสที่จะทำให้เบรกเกอร์ตัดวงจรได้ เพื่อให้เหมาะสมกับหน้างานจริง ซึ่งยืดหยุ่นกว่ามาก

MCB เหมาะกับการใช้งานแบบไหนในอาคาร

ด้วยขนาดที่กะทัดรัดและพิกัดกระแสที่ไม่สูงมาก Miniature Circuit Breaker (MCB) จึงเป็นพระเอกสำหรับงานระบบไฟฟ้าภาคครัวเรือนและอาคารสำนักงานขนาดเล็ก เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการใช้งานเป็น "เบรกเกอร์ลูกย่อย" เพื่อป้องกันวงจรไฟฟ้าเฉพาะจุด หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าแต่ละประเภท

ตัวอย่างการใช้งานที่เหมาะสมได้แก่ การควบคุมวงจรแสงสว่าง, เต้ารับไฟฟ้า, เครื่องปรับอากาศขนาดเล็ก หรือเครื่องทำน้ำอุ่นภายในบ้าน การติดตั้งมักจะทำภายในตู้ Consumer Unit หรือตู้ Load Center เพื่อแยกโซนการใช้ไฟฟ้า หากเกิดปัญหา เบรกเกอร์ ทริป ที่จุดใดจุดหนึ่ง ก็จะตัดไฟเฉพาะจุดนั้น ไม่ส่งผลกระทบต่อไฟทั้งบ้าน นอกจากนี้ MCB ยังมีราคาที่เข้าถึงง่ายและหาซื้อได้สะดวก จึงเป็นตัวเลือกแรกสำหรับงานที่มีกระแสไฟฟ้าใช้งานต่ำและไม่มีความซับซ้อนของระบบมากนัก ช่วยป้องกันสายไฟไหม้จากการใช้งานเกินกำลังได้อย่างมีประสิทธิภาพ

MCCB เหมาะกับการใช้งานแบบไหนในอาคาร

เมื่อขยับมาเป็นอาคารขนาดใหญ่ขึ้น เช่น ห้างสรรพสินค้า โรงแรม โรงพยาบาล หรือโรงงานอุตสาหกรรม Molded Case Circuit Breaker หรือ MCCB จะเข้ามามีบทบาทสำคัญทันที เนื่องจากสถานที่เหล่านี้มีการใช้พลังงานไฟฟ้ามหาศาล และมีความเสี่ยงที่จะเกิดกระแสลัดวงจรที่รุนแรงกว่าบ้านพักอาศัยทั่วไป

MCCB เหมาะสำหรับการใช้งานเป็น "เมนเบรกเกอร์" (Main Breaker) ในตู้ MDB (Main Distribution Board) เพื่อรับไฟจากการไฟฟ้าก่อนจะจ่ายไปยังตู้ย่อยต่างๆ นอกจากนี้ยังเหมาะสำหรับใช้ควบคุมเครื่องจักรขนาดใหญ่ มอเตอร์ที่มีแรงกระชากสูง หรือระบบปรับอากาศส่วนกลาง (Chiller) การใช้ MCCB ช่วยลดความเสี่ยงเรื่อง เบรกเกอร์ไหม้ จากความร้อนสะสมเมื่อต้องรองรับกระแสสูงๆ เป็นเวลานาน และด้วยความสามารถในการปรับตั้งค่าการตัดวงจร (Trip Unit) ทำให้วิศวกรสามารถจูนระบบให้มีความแม่นยำ (Selectivity) เพื่อให้มั่นใจว่าเมื่อเกิดเหตุขัดข้อง เบรกเกอร์ตัวที่อยู่ใกล้จุดเกิดเหตุที่สุดจะตัดก่อน โดยไม่ทำให้ไฟดับทั้งอาคาร

เลือกใช้อะไรดี? MCB หรือ MCCB สำหรับงานไฟฟ้าอาคาร

การตัดสินใจว่าจะเลือกใช้ MCB หรือ MCCB นั้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความชอบ แต่ต้องอ้างอิงจาก ขนาดของเซอร์กิตเบรกเกอร์ ที่คำนวณได้จากโหลดทางไฟฟ้าจริงเป็นหลัก

หากกระแสใช้งานต่ำกว่า 100 แอมป์ และค่ากระแสลัดวงจร (kA) ไม่สูงมาก เช่น ในบ้านพักอาศัย หรือวงจรย่อยในอาคาร การเลือกใช้ MCB ถือว่าเพียงพอ ประหยัดพื้นที่ และคุ้มค่า
หากกระแสใช้งานสูงกว่า 100 แอมป์ จำเป็นต้องขยับไปใช้ MCCB ทันที เพื่อความปลอดภัยและการรองรับโหลดที่เสถียร
พิจารณาค่า kA หากจุดติดตั้งอยู่ใกล้หม้อแปลงไฟฟ้าขนาดใหญ่ ซึ่งมีค่ากระแสลัดวงจรสูง แม้กระแสใช้งานจะน้อย แต่ก็อาจต้องใช้ MCCB เนื่องจาก MCB ทั่วไปอาจรับแรงระเบิดจากการลัดวงจรไม่ไหว

สิ่งสำคัญคือต้องดู คู่มือเซอร์กิตเบรกเกอร์ ประกอบการตัดสินใจ และคำนึงถึงการขยายโหลดในอนาคต การเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะสมจะช่วยยืดอายุการใช้งานของระบบไฟฟ้าและลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงระยะยาว

เลือกใช้ MCB และ MCCB จาก Schneider Electric

เมื่อทราบสเปกที่ต้องการแล้ว การเลือกแบรนด์ที่เชื่อถือได้คือด่านสุดท้ายที่สำคัญที่สุด Schneider Electric (ชไนเดอร์ อิเล็คทริค) คือผู้นำระดับโลกด้านการจัดการพลังงานและระบบออโตเมชัน ที่ได้รับการยอมรับในเรื่องความปลอดภัยและความทนทานตามมาตรฐานสากล (IEC)

ไม่ว่าคุณจะมองหา MCB สำหรับตู้คอนซูเมอร์ยูนิต หรือ Molded case circuit breaker สำหรับตู้ MDB ชไนเดอร์มีผลิตภัณฑ์ที่ครอบคลุมทุกความต้องการ เบรกเกอร์ของชไนเดอร์โดดเด่นด้วยเทคโนโลยีการตัดวงจรที่แม่นยำ ลดปัญหา เบรกเกอร์ทริป โดยไม่จำเป็น และวัสดุที่ใช้ผลิตมีความทนทานสูง ไม่ลามไฟ ช่วยให้คุณมั่นใจได้ว่าระบบไฟฟ้าในอาคารจะได้รับการปกป้องอย่างดีที่สุด

นอกจากนี้ ที่ชไนเดอร์ อิเล็คทริค (Schneider Electric) ยังมีอุปกรณ์และโซลูชั่นด้านไฟฟ้า พลังงาน และโซลูชั่นด้านความยั่งยืนอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็น Server Racks Switchgear, Uninterruptible Power Supply, DC Charger, สวิตช์ไฟ scada software โซลูชั่น อาคารอัจฉริยะ และอื่นๆ อีกมากมาย สามารถเลือกชมผลิตภัณฑ์ได้ที่เว็บ www.se.com หรือ ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมกับทางศูนย์บริการลูกค้าสัมพันธ์ ได้เลย